Czym jest padaczka?

Padaczka jest przewlekłą chorobą mózgu, polegającą na występowaniu nawracających napadów padaczkowych. Padaczka jest chorobą częstą, szacuje się, że cierpi na nią ok. 1% ludzi, w Polsce mamy ok. 400 tys. chorych.

Padaczkę rozpoznaje się najczęściej po dwóch nieprowokowanych napadach padaczkowych. Ocenia się, że u ok. 10% ludzi w ciągu życia wystąpi jeden incydent napadowy, który może być wywołany gorączką, odstawieniem alkoholu, zaburzeniami elektrolitowymi, niskim poziomem cukru czy innym prowokującym czynnikiem i nie oznacza rozpoznania padaczki.

Napady padaczkowe mogą być następstwem uszkodzenia mózgu na skutek urazu, udaru, guza, zapalenia czy procesu zwyrodnieniowego. W części przypadków za wystąpienie napadów odpowiadają czynniki genetyczne.

Napady padaczkowe

Napady są wynikiem nieprawidłowych, nadmiernych wyładowań grup neuronów w mózgu. Napady padaczkowe mogą wyglądać bardzo różnie. Wyróżniamy napady ogniskowe z prawidłową lub zaburzoną świadomością i uogólnione. Objawy napadu zależą od lokalizacji ogniska padaczkowego czyli grupy nieprawidłowo funkcjonujących neuronów oraz dróg szerzenia się patologicznego pobudzenia. Typowy, uogólniony napad toniczno-kloniczny przebiega z utratą przytomności, upadkiem, wyprężeniem ciała, sinicą, kolejno uogólnionymi drgawkami.

Często obserwuje się przygryzienie języka i bezwiedne oddanie moczu. Po napadzie chory jest senny i zmęczony. Takie napady drgawkowe bywają bardzo gwałtowne i skutkują urazami. Napad padaczkowy może mieć postać drgawek czy zaburzeń czucia ograniczonych do jednej strony ciała.

Często przebiega z zawężeniem świadomości, automatycznymi ruchami kończyn, czasem bezcelowym powtarzaniem dotychczasowej czynności. Chory nie pamięta przebiegu napadu. W czasie napadu choru może odczuwać lęk, zawroty, deja vu, sensacje w nadbrzuszu, dziwne zapachy, słyszeć muzykę, widzieć błyski czy bardziej złożone obrazy. 

Diagnostyka

Dla lekarza stawiającego rozpoznanie najważniejsza jest relacja z przebiegu incydentu od świadka zdarzenia. Wykonujemy badanie EEG oraz TK lub MR mózgu. Konieczna jest diagnostyka kardiologiczna w celu wykluczenia serco-pochodnych zaburzeń świadomości oraz wykluczenie innych pozamózgowych przyczyn jak np. niedocukrzenie czy zaburzenia elektrolitowe. 

Leczenie

Leczenie polega na włączeniu leków przeciwpadaczkowych, dzięki którym u 2/3 chorych napady nie nawracają. 25-30% chorych cierpi na tzw. padaczkę lekooporną, u tych chorych napady powtarzają się pomimo prawidłowo stosowanego leczenia.

Niekontrolowane napady są przyczyną utraty niezależności chorych, trudności ze znalezieniem/utrzymaniem pracy, stygmatyzacji społecznej. Chorzy mogą doświadczać urazów związanych z napadami oraz działań niepożądanych stosowanych leków p/padaczkowych. Często rozwijają się u nich zaburzenia depresyjne i lękowe.                                                                                          

W przypadku chorego z aktywną padaczką należy rozważyć możliwość leczenia operacyjnego – usunięcia ogniska padaczkorodnego. Jeżeli chory nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego skuteczna może byś implantacja stymulatora nerwu błędnego, głęboka stymulacja mózgu czy dieta ketogenna.